York chocolate, po polsku często nazywany yorkiem czekoladowym, to półdługowłosy kot o jednolitym, czekoladowym lub liliowym umaszczeniu. To jedna z najrzadszych i najmniej znanych ras, a w dodatku taka, której status jest dziś niejasny: uznawała ją tylko część organizacji, a liczba kotów była od lat bardzo mała. Piszemy o niej uczciwie, bez obiecywania, że kociaka da się łatwo kupić.
Pochodzenie rasy york chocolate
Nazwa pochodzi od stanu Nowy Jork. Rasa powstała w Stanach Zjednoczonych na początku lat osiemdziesiątych XX wieku na farmie w Grafton, gdzie w 1983 roku urodziła się kotka o czekoladowej sierści, nazwana Brownie. Jej rodzice byli nierasowymi kotami domowymi o długiej sierści. Hodowczyni zauważyła podobieństwo budowy i okrywy włosowej u potomstwa i zaczęła prowadzić własny program, a w kolejnych latach uzyskano kocięta w kolorze czekoladowym, a później także liliowym (rozcieńczonym).
Rasa nigdy nie stała się popularna. Znacznie większą uwagę niż sama hodowla zyskiwała nazwa, ponieważ kojarzy się ze słodyczami, z miastem i z psią rasą yorkshire terrier, z którą nie ma żadnego związku. Pamiętaj: york chocolate to kot, a nie pies.
Wygląd yorka czekoladowego
Według opisów wzorca york chocolate jest kotem średnim do dużego, o wydłużonym ciele, mocnej kości i dobrze rozwiniętej muskulaturze. Głowa tworzy łagodny klin, uszy są duże, szeroko rozstawione i lekko pochylone do przodu, a oczy owalne, w odcieniach od złotego przez orzechowy po zielony. Okrywa jest półdługa, delikatna, jedwabista i błyszcząca, bez wełnistego podszerstka, z lekką kryzą na szyi. Dopuszczalne barwy to czekoladowa i liliowa, także w połączeniu z bielą.

Kocięta bywają jaśniejsze, a ostateczny odcień okrywa uzyskuje zwykle dopiero w wieku od roku do półtora roku.
| Cecha | York chocolate |
|---|---|
| Wielkość | średnia do dużej, budowa muskularna (dokładnych zakresów wagi nie podajemy, bo źródła są nieliczne) |
| Długość życia | brak rzetelnych danych dla rasy; dla kotów domowych to zwykle kilkanaście lat |
| Sierść | półdługa, jedwabista, z niewielkim podszerstkiem |
| Umaszczenie | czekoladowe, liliowe, także z dodatkiem bieli |
| Uznanie | w praktyce tylko WCF; inne duże organizacje (m.in. FIFe, TICA) rasy nie uznają, a część wcześniejszych wpisów jest nieaktywna |
Charakter
Opisy rasy przedstawiają yorka czekoladowego jako kota spokojnego, łagodnego i przywiązanego do opiekunów, który lubi przebywać blisko człowieka, choć nie narzuca się. Wobec obcych bywa wycofany i potrzebuje czasu, aby się oswoić z nowym otoczeniem. Dobrze znosi życie w mieszkaniu, a przy tym lubi zabawę i obserwację świata z okna.
Trzeba jednak pamiętać, że informacje o charakterze pochodzą z niewielkiej liczby kotów i od hodowców, a nie z dużych badań. Jak u każdego kota, usposobienie zależy od socjalizacji w pierwszych tygodniach życia i od warunków w domu.
Zdrowie
Rasa powstała ze zwykłych kotów domowych, więc nie opisuje się dla niej wielu specyficznych schorzeń genetycznych. Jednak niewielka populacja oznacza ryzyko wsobności: im mniej kotów, tym trudniej dobrać rodziców niespokrewnionych. Zawsze pytaj hodowcę o rodowód, wyniki badań rodziców i szczepienia kociąt. Dobór badań i profilaktyki zaplanuje lekarz weterynarii, a przy kotach półdługowłosych dodatkowo kontrola zębów, uszu i stan sierści.
Kot półdługowłosy w mieszkaniu wymaga także odpowiedniego urządzenia domu. Przydadzą się drapak o stabilnej podstawie, kilka legowisk w różnych miejscach, w tym wyżej przy oknie, oraz oddzielna kuweta, której kot nie musi dzielić z innymi zwierzętami. Spokojny, nieśmiały kot lepiej adaptuje się, gdy ma możliwość schowania się i obserwacji nowego otoczenia z bezpiecznego miejsca, a opiekun nie zmusza go do kontaktu.
Pielęgnacja i żywienie
Półdługa, jedwabista sierść łatwo się pielęgnuje: wystarczy przeczesywać ją dwa razy w tygodniu, a w czasie linienia częściej. Raz na jakiś czas przycinamy pazury i sprawdzamy uszy. Dieta powinna opierać się na kompletnej karmie dla kotów, dopasowanej do wieku, z kontrolą porcji, by kot nie przybierał na wadze. Jeśli planujesz karmę domową lub zmianę diety, ustal ją z lekarzem weterynarii. Przydatne wskazówki znajdziesz w artykule o warunkach życia kota w domu.
Dla opiekunów, którzy lubią dopracowane, półdługie okrywy, praktyczna wskazówka dotyczy sezonu linienia. Wiosną i jesienią kot gubi więcej włosa, dlatego dłuższa sesja czesania i odkurzanie legowisk pomagają ograniczyć kłaczki w żołądku. W razie częstych odruchów wymiotnych lub utraty apetytu skonsultuj się z lekarzem weterynarii, bo przyczyn może być wiele, a nie tylko połknięta sierść.
Cena i wybór hodowli
Najważniejsza informacja jest taka: rasa jest dziś skrajnie rzadka. Według dostępnych opisów ostatni znani hodowcy zakończyli programy hodowlane, a nie ma pewności, czy żyją jeszcze koty rasy w pełnej czystości. Dlatego nie podajemy ceny: w praktyce trudno ją wskazać, bo rynek właściwie nie istnieje. Jeśli ktoś oferuje „yorka chocolate” na sprzedaż, zachowaj ostrożność.
Zapytaj o rodowód wystawiony przez organizację felinologiczną, która rasę uznaje (np. WCF), poproś o numer rodowodu, nazwę i adres hodowli, a następnie sprawdź je w organizacji. Zwróć uwagę, czy sprzedawca nie myli rasy ze zwykłym kotem półdługowłosym w brązowym kolorze. Jeśli zależy Ci na podobnym wyglądzie, rozważ kota domowego z adopcji lub inną, dobrze znaną rasę półdługowłosą w ciepłych barwach, a opiekę nad nim zaplanuj tak, jak opisujemy w tekście o błędach w opiece nad kotem.
Rzetelne opracowanie historii rasy i stanu jej uznania znajdziesz w haśle York Chocolate w Wikipedii.
Najczęściej zadawane pytania
Czy york chocolate to uznana rasa?
Tylko częściowo. Rasę uznaje WCF, natomiast inne duże organizacje, w tym FIFe i TICA, jej nie uznają. Część wcześniejszych uznań jest dziś nieaktywna.
Czy york czekoladowy ma coś wspólnego z yorkshire terrierem?
Nie. Nazwa pochodzi od stanu Nowy Jork, a rasa to kot, nie pies.
Ile kosztuje york chocolate?
Nie ma wiarygodnego cennika, bo rasa jest ekstremalnie rzadka. Ceny zależą od dostępności, rodowodu i kraju, a oferty bez dokumentów należy traktować z dużą ostrożnością.
Czy kot o czekoladowej sierści to zawsze york chocolate?
Nie. Czekoladowy kolor występuje u wielu ras i u kotów domowych. O rasie decyduje rodowód, a nie sam kolor.
Zdjęcie główne: Kociak rasy york chocolate z bliska. Fot. Xprettybrneyesx, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.
Ile miseczek dajesz temu artykułowi?
Nikt jeszcze nie ocenił tego artykułu – możesz być pierwszy.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).



