York chocolate – rzadka rasa kota, wygląd i charakter

5 min czytania
York chocolate – rzadka rasa kota, wygląd i charakter

York chocolate, po polsku często nazywany yorkiem czekoladowym, to półdługowłosy kot o jednolitym, czekoladowym lub liliowym umaszczeniu. To jedna z najrzadszych i najmniej znanych ras, a w dodatku taka, której status jest dziś niejasny: uznawała ją tylko część organizacji, a liczba kotów była od lat bardzo mała. Piszemy o niej uczciwie, bez obiecywania, że kociaka da się łatwo kupić.

Pochodzenie rasy york chocolate

Nazwa pochodzi od stanu Nowy Jork. Rasa powstała w Stanach Zjednoczonych na początku lat osiemdziesiątych XX wieku na farmie w Grafton, gdzie w 1983 roku urodziła się kotka o czekoladowej sierści, nazwana Brownie. Jej rodzice byli nierasowymi kotami domowymi o długiej sierści. Hodowczyni zauważyła podobieństwo budowy i okrywy włosowej u potomstwa i zaczęła prowadzić własny program, a w kolejnych latach uzyskano kocięta w kolorze czekoladowym, a później także liliowym (rozcieńczonym).

Rasa nigdy nie stała się popularna. Znacznie większą uwagę niż sama hodowla zyskiwała nazwa, ponieważ kojarzy się ze słodyczami, z miastem i z psią rasą yorkshire terrier, z którą nie ma żadnego związku. Pamiętaj: york chocolate to kot, a nie pies.

Wygląd yorka czekoladowego

Według opisów wzorca york chocolate jest kotem średnim do dużego, o wydłużonym ciele, mocnej kości i dobrze rozwiniętej muskulaturze. Głowa tworzy łagodny klin, uszy są duże, szeroko rozstawione i lekko pochylone do przodu, a oczy owalne, w odcieniach od złotego przez orzechowy po zielony. Okrywa jest półdługa, delikatna, jedwabista i błyszcząca, bez wełnistego podszerstka, z lekką kryzą na szyi. Dopuszczalne barwy to czekoladowa i liliowa, także w połączeniu z bielą.

Kociak york chocolate o ciemnej, puszystej sierści
Kociak york chocolate o ciemnej, puszystej sierści. Fot. Xprettybrneyesx, Wikimedia Commons, CC BY 3.0

Kocięta bywają jaśniejsze, a ostateczny odcień okrywa uzyskuje zwykle dopiero w wieku od roku do półtora roku.

Cecha York chocolate
Wielkość średnia do dużej, budowa muskularna (dokładnych zakresów wagi nie podajemy, bo źródła są nieliczne)
Długość życia brak rzetelnych danych dla rasy; dla kotów domowych to zwykle kilkanaście lat
Sierść półdługa, jedwabista, z niewielkim podszerstkiem
Umaszczenie czekoladowe, liliowe, także z dodatkiem bieli
Uznanie w praktyce tylko WCF; inne duże organizacje (m.in. FIFe, TICA) rasy nie uznają, a część wcześniejszych wpisów jest nieaktywna

Charakter

Opisy rasy przedstawiają yorka czekoladowego jako kota spokojnego, łagodnego i przywiązanego do opiekunów, który lubi przebywać blisko człowieka, choć nie narzuca się. Wobec obcych bywa wycofany i potrzebuje czasu, aby się oswoić z nowym otoczeniem. Dobrze znosi życie w mieszkaniu, a przy tym lubi zabawę i obserwację świata z okna.

Trzeba jednak pamiętać, że informacje o charakterze pochodzą z niewielkiej liczby kotów i od hodowców, a nie z dużych badań. Jak u każdego kota, usposobienie zależy od socjalizacji w pierwszych tygodniach życia i od warunków w domu.

Zdrowie

Rasa powstała ze zwykłych kotów domowych, więc nie opisuje się dla niej wielu specyficznych schorzeń genetycznych. Jednak niewielka populacja oznacza ryzyko wsobności: im mniej kotów, tym trudniej dobrać rodziców niespokrewnionych. Zawsze pytaj hodowcę o rodowód, wyniki badań rodziców i szczepienia kociąt. Dobór badań i profilaktyki zaplanuje lekarz weterynarii, a przy kotach półdługowłosych dodatkowo kontrola zębów, uszu i stan sierści.

Kot półdługowłosy w mieszkaniu wymaga także odpowiedniego urządzenia domu. Przydadzą się drapak o stabilnej podstawie, kilka legowisk w różnych miejscach, w tym wyżej przy oknie, oraz oddzielna kuweta, której kot nie musi dzielić z innymi zwierzętami. Spokojny, nieśmiały kot lepiej adaptuje się, gdy ma możliwość schowania się i obserwacji nowego otoczenia z bezpiecznego miejsca, a opiekun nie zmusza go do kontaktu.

Pielęgnacja i żywienie

Półdługa, jedwabista sierść łatwo się pielęgnuje: wystarczy przeczesywać ją dwa razy w tygodniu, a w czasie linienia częściej. Raz na jakiś czas przycinamy pazury i sprawdzamy uszy. Dieta powinna opierać się na kompletnej karmie dla kotów, dopasowanej do wieku, z kontrolą porcji, by kot nie przybierał na wadze. Jeśli planujesz karmę domową lub zmianę diety, ustal ją z lekarzem weterynarii. Przydatne wskazówki znajdziesz w artykule o warunkach życia kota w domu.

Dla opiekunów, którzy lubią dopracowane, półdługie okrywy, praktyczna wskazówka dotyczy sezonu linienia. Wiosną i jesienią kot gubi więcej włosa, dlatego dłuższa sesja czesania i odkurzanie legowisk pomagają ograniczyć kłaczki w żołądku. W razie częstych odruchów wymiotnych lub utraty apetytu skonsultuj się z lekarzem weterynarii, bo przyczyn może być wiele, a nie tylko połknięta sierść.

Cena i wybór hodowli

Najważniejsza informacja jest taka: rasa jest dziś skrajnie rzadka. Według dostępnych opisów ostatni znani hodowcy zakończyli programy hodowlane, a nie ma pewności, czy żyją jeszcze koty rasy w pełnej czystości. Dlatego nie podajemy ceny: w praktyce trudno ją wskazać, bo rynek właściwie nie istnieje. Jeśli ktoś oferuje „yorka chocolate” na sprzedaż, zachowaj ostrożność.

Zapytaj o rodowód wystawiony przez organizację felinologiczną, która rasę uznaje (np. WCF), poproś o numer rodowodu, nazwę i adres hodowli, a następnie sprawdź je w organizacji. Zwróć uwagę, czy sprzedawca nie myli rasy ze zwykłym kotem półdługowłosym w brązowym kolorze. Jeśli zależy Ci na podobnym wyglądzie, rozważ kota domowego z adopcji lub inną, dobrze znaną rasę półdługowłosą w ciepłych barwach, a opiekę nad nim zaplanuj tak, jak opisujemy w tekście o błędach w opiece nad kotem.

Rzetelne opracowanie historii rasy i stanu jej uznania znajdziesz w haśle York Chocolate w Wikipedii.

Najczęściej zadawane pytania

Czy york chocolate to uznana rasa?

Tylko częściowo. Rasę uznaje WCF, natomiast inne duże organizacje, w tym FIFe i TICA, jej nie uznają. Część wcześniejszych uznań jest dziś nieaktywna.

Czy york czekoladowy ma coś wspólnego z yorkshire terrierem?

Nie. Nazwa pochodzi od stanu Nowy Jork, a rasa to kot, nie pies.

Ile kosztuje york chocolate?

Nie ma wiarygodnego cennika, bo rasa jest ekstremalnie rzadka. Ceny zależą od dostępności, rodowodu i kraju, a oferty bez dokumentów należy traktować z dużą ostrożnością.

Czy kot o czekoladowej sierści to zawsze york chocolate?

Nie. Czekoladowy kolor występuje u wielu ras i u kotów domowych. O rasie decyduje rodowód, a nie sam kolor.

Zdjęcie główne: Kociak rasy york chocolate z bliska. Fot. Xprettybrneyesx, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Ile miseczek dajesz temu artykułowi?

Nikt jeszcze nie ocenił tego artykułu – możesz być pierwszy.

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Redakcja OtoKot

Redakcja bloga – dzielimy się sprawdzonymi poradami i inspiracjami.